Alls well that ends well
 Shakespeare

Gweithgareddau

1.	Edrychwch ar luniau o wahanol actoresau yn perfformio rhan y Countess yn Stratford dros yr 50 mlynedd diwethaf. 
2.	Pa rhai sydd well gyda chi? Pam? Oes rhywbeth yn debyg yn y lluniau?
3.	Casglwch ddelweddau sydd yn cyfleu byd y ddrama i chi. 
4.	Gosodwch  nhw mewn collage ac eglurwch eich syniadau i’r dosbarth.
5.	Chwiliwch drwy gylchgronau, y rhyngrwyd am lun o rywun fysai yn gweddu i brif gymeriadau'r ddrama e.e. llun o Joanne Lumley fel y Countess. Rhowch nhw ar ddarn o bapur a eglurwch pam wrth y dosbarth.
6.	Gwnewch restr o brif themâu'r ddrama a cheisiwch ddarganfod lluniau sydd yn cyd-fynd a’r themâu yno.

Ymarferion Actio

Mae’n anodd i rai actorion ddeall cymeriadau Shakespeare ar adegau gan ei fod yn anodd iawn defnyddio technegau Stanislavsky i greu cymeriad credadwy. Prin bod gan yr un prif gymeriad yn nramâu Shakespeare stori cyn dechrau’r ddrama .Yr unig le y mae hwn yn bodoli ydy yn y ddrama. Mae’r iaith hefyd yn fydryddol ac yn gallu achosi problemau ond mae’n bosib gwneud ymarferion unigol ac mewn grŵp i ddarganfod ystyr ac i ddechrau dehongli cymeriad a sefyllfa. Mae’r diffyg cyfarwyddiadau ar un ochr yn boendod ond eto mae yn rhoi rhyddid i actor a chyfarwyddwr.

Mae’r ymarferion canlynol yn gallu cael eu defnyddio ar unrhyw ddarn o’r ddrama .Ceir esiamplau o syniadau ac areithiau priodol. 

Yn llyfrau Cicely Berry mae casgliad da o ymarferion ,yr un peth a llyfr John Barton. 

Act1 gol 1 llinell 70 - 104

Araith Helena 

Darllenwch araith Helena  yn uchel
Cerddwch o gwmpas y stiwdio yn darllen yr araith y tro yma bob tro y gwelwch atalnod llawn, ebychnod neu farc cwestiwn trowch 180 gradd . Ar bob comma trowch 90 gradd .Darllenwch y darn eto gan ddilyn yr atalnodi.
·	ran yr araith sut mae Helena yn teimlo yn ystod yr araith? 
·	Ydy ei theimladau yn newid yn ystod yr araith? 
·	Lle mae’r newid yn digwydd? 

Cerddwch o gwmpas yn darllen yr araith eto gan ddweud y llafariad yn unig beth ydym ni yn darganfod am yr araith o wneud hyn? 

Darllenwch yr araith eto gan ddweud y cytseiniaid yn unig .Beth y mae hwn yn dweud a, sŵn yr araith ? Ydy e yn adlewyrchu sut y mae Helena yn teimlo?

Llefarwch air olaf bob llinell  Ydy'r geiriau yma yn agor clo'r araith? 

Act 1 gol 3 llinell 125 at ddiwedd yr olygfa

Darllenwch yr olygfa rhwng y ddau gymeriad.

·	Edrychwch ar ddechrau'r olygfa ac araith y Countess.
·	Ewch o gwmpas yr ystafell gan roi cic i bob gair ar ddiwedd brawddeg. 
·	Yna newid cyfeiriad wrth symud  bob tro ym mae hi yn newid syniad. 
·	Beth yw’r geiriau pwysig yn yr araith fer?

Ar ail ran araith y Countess gwnewch yr ymarfer gan droi ar bob comma, ebychnod a.y.b. 

·	Beth ddarganfyddwn am deimladau'r Countess? 

·	Mae lot o gwestiynau yn yr araith i pam?

·	Sylwch ar y defnydd o’r gair ‘mother’.

Edrychwch ar ymateb Helena ll 149 - 154 

·	Chwiliwch am yr ‘antithesis’ yn y darn yma. 
·	Beth y mae hwn yn dweud am stad feddyliol Helena ?

Gweithiwch mewn parau ar yr adran nesaf lle mae’r ddwy yn parhau i drafod teuluoedd a diffyg teulu. 

Ceisiwch liwio'r geiriau pwysig - fel arfer ar ddiwedd llinell neu frawddeg. 

Sylwch ar yr enjambement ( llinell yn parhau i’r llinell nesaf). 

Mae araith olaf Helena yn un enwog iawn gan ei fod yn dangos cariad cymysg Helena am Bertram .Ceisiwch weld sut mae’r araith yn datblygu ac yn raddol ddatgelu ei theimladau. 

Cawn gynllun Helena i fynd i Baris i wella'r brenin a dal Bertram. 

Gwelwn hefyd fod gan Helena rhyw allu arbennig i wella cleifion - hud neu gallu i drin perlysiau. Roedd ei thad yn rhyw fath o ddyn hysbys .

Mae’r berthynas yma rhwng y Countess a Helena yn bwysig yn y ddrama gan ei fod yn pontio cenedlaethau ac yn gosod seiliau'r stori. 

Act 2 gol 1 llinellau 92 at ddiwedd yr olygfa 

·	Mewn grwpiau darllenwch yr olygfa .
·	Yn y fan hyn y mae Helena yn gwella'r brenin. 
·	Meddyliwch am ffyrdd o lwyfannu'r darn yma i greu'r syniad hudol angenrheidiol. 
·	Efallai bod e’n syniad cael criw o bobl yn rhannu rhan Helena a dim ond  un fel y Brenin. 
·	Mae’n bosib chwarae a’r geiriau -defnyddio cerddoriaeth, props, golau.  

Act 2 gol 3 

·	Mae hwn yn ymarfer corfforol sydd yn ceisio gwneud teimladau'r cymeriadau yn glir.
·	Mae’r llys wedi cyrraedd a’r Brenin am wobrwyo Helena.
·	Ceisiwch wneud ymarfer nawr lle mae'r grŵp yn ceisio rhwystro Helena rhag cyrraedd Bertram.
·	Drwy’r darnau mae hi yn siarad â’r arglwyddi = mae hi am gyrraedd Bertam ond mae’r dosbarth am ei chadw hi draw oddi wrtho.
·	Gwneud hyn nes bod Bertram yn ei gwrthod.
·	Yna newid drwy’r adran nesaf ceisio gorfodi Bertram i fod gyda Helena.
·	Beth y mae’r ymarfer corfforol yn dweud am deimladau'r cymeriadau?

Act 3 a 4 

·	Mewn grwpiau crëwch olygfa heb eiriau sydd yn dweud stori'r twyll sydd yn digwydd Bertam.
·	Mae’n bosib defnyddio masgiau, gwisgoedd, cerddoriaeth, lefelau ond ddim geiriau.

·	Mae’n rhaid i’r stori fod yn hollol glir.

Act 5 

Mae diwedd y ddrama yn troi o drasiedi  i hapusrwydd. Ceisiwch lwyfannu diwedd y ddrama heb eiriau.
Fe fydd yn rhaid i chi benderfynu pa fath o ddiwedd sydd i’r ddrama.
Ceisiwch lwyfannu'r diwedd mewn mwy nag un ffordd - pa ffordd sydd well gyda chi?

Un o broblemau'r ddrama yw y Clown - Parolles .Mae ein syniad ni o glown heddiw yn wahanol i oes Shakespeare .
Roedd Clown yn aml yn ddyn doeth oedd yn siarad gwirioneddau yng nghanol byd gwallgof.

·	Crëwch restr sydd yn disgrifio personoliaeth Parolles .
·	Beth y mae ef yn cyfrannu i stori'r ddrama?